Sự ra đời của Ikusei Shuro không chỉ đánh dấu bước chuyển trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản mà còn đặt ra yêu cầu thay đổi trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của các doanh nghiệp.
Khi hoạt động tiếp nhận lao động được gắn với mục tiêu đào tạo và phát triển kỹ năng, doanh nghiệp Nhật Bản phải giải quyết đồng thời nhiều vấn đề: tuyển dụng nhân sự phù hợp, tổ chức đào tạo hiệu quả, kiểm soát chi phí và duy trì đội ngũ lao động có năng lực.
Ikusei Shuro đặt ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp tiếp nhận
Chương trình Ikusei Shuro (育成就労) dự kiến chính thức được triển khai từ ngày 1/4/2027, thay thế dần chế độ thực tập sinh kỹ năng của Nhật Bản theo lộ trình chuyển tiếp. Khác với mục tiêu chuyển giao kỹ năng của chương trình thực tập sinh trước đây, Ikusei Shuro được thiết kế nhằm đào tạo và bảo đảm nguồn nhân lực nước ngoài cho các ngành đang thiếu lao động tại Nhật Bản.
Chương trình định hướng phát triển người lao động trong khoảng 3 năm để đạt năng lực cần thiết chuyển sang tư cách lưu trú kỹ năng đặc định số 1. Sự thay đổi này tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sử dụng nhân lực.
Nếu trước đây, nhiều doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào việc tuyển dụng đủ lao động để đáp ứng hoạt động sản xuất, thì trong giai đoạn mới, việc phát triển năng lực và duy trì nhân sự cần được tính toán ngay từ khâu tiếp nhận.
Tuyển dụng, đào tạo và giữ chân người lao động trở thành những mắt xích có quan hệ chặt chẽ trong chiến lược nhân sự dài hạn.
=> Tìm hiểu thêm về chương trình: Ikusei Shuro – Chương trình đạo tạo lao động mới tại Nhật Bản
4 thách thức lớn đối với doanh nghiệp Nhật Bản khi triển khai Ikusei Shuro
1. Chất lượng tuyển dụng cần gắn với khả năng phát triển của người lao động
Tuyển dụng nhân lực nước ngoài không chỉ là quá trình lựa chọn ứng viên đáp ứng những điều kiện ban đầu. Với Ikusei Shuro, doanh nghiệp cần chú trọng hơn đến khả năng tiếp thu kỹ năng, năng lực học tiếng Nhật và mức độ phù hợp của ứng viên với công việc thực tế.
Điều này đặt ra yêu cầu đối với quá trình phối hợp giữa doanh nghiệp tiếp nhận và các đơn vị tuyển chọn, đào tạo tại quốc gia phái cử.
Thông tin về tính chất công việc, điều kiện lao động, yêu cầu chuyên môn và định hướng phát triển cần được trao đổi rõ ràng để ứng viên có sự chuẩn bị phù hợp.
Nếu quá trình tuyển chọn chỉ tập trung vào số lượng mà thiếu đánh giá năng lực và mức độ phù hợp, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong đào tạo, quản lý và ổn định nhân sự sau khi tiếp nhận. Vì vậy, nâng cao chất lượng tuyển dụng ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực.
2. Chi phí đào tạo trở thành một phần của chiến lược đầu tư nhân lực
Một trong những vấn đề doanh nghiệp cần tính toán là nguồn lực dành cho hoạt động đào tạo. Theo định hướng của Ikusei Shuro, người lao động không chỉ cần đáp ứng điều kiện tiếng Nhật khi bắt đầu chương trình mà còn phải tiếp tục nâng cao trình độ ngôn ngữ và kỹ năng nghề trong thời gian làm việc.
Để thực hiện mục tiêu này, doanh nghiệp cần có kế hoạch đào tạo phù hợp với đặc điểm công việc và năng lực của từng lao động.
Hoạt động đào tạo có thể bao gồm:
- Hướng dẫn kỹ năng nghề và quy trình làm việc tại doanh nghiệp.
- Tổ chức hoặc phối hợp triển khai đào tạo tiếng Nhật theo yêu cầu.
- Theo dõi tiến độ học tập, thực hành và khả năng đáp ứng công việc.
- Hỗ trợ người lao động chuẩn bị cho các kỳ đánh giá năng lực cần thiết.
Những hoạt động trên đòi hỏi doanh nghiệp bố trí thời gian, nhân sự phụ trách và kinh phí phù hợp. Nhìn chung chi phí đào tạo không nên chỉ được nhìn nhận như một khoản phát sinh trong ngắn hạn. Khi người lao động nâng cao năng lực, doanh nghiệp có cơ hội cải thiện chất lượng thực hiện công việc, giảm những sai sót do hạn chế về giao tiếp và xây dựng đội ngũ có khả năng đảm nhận nhiệm vụ chuyên môn tốt hơn.
Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp cần tổ chức đào tạo như thế nào để vừa đáp ứng yêu cầu của chương trình, vừa mang lại hiệu quả thực tế.
3. Cơ chế chuyển nơi làm việc tạo thêm áp lực giữ chân nhân sự
Một thay đổi đáng chú ý của Ikusei Shuro là việc bổ sung cơ chế cho phép người lao động chuyển nơi làm việc theo nguyện vọng khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Trong đó, thời gian làm việc tối thiểu tại doanh nghiệp ban đầu được xác định theo từng lĩnh vực, trong khoảng từ 1 đến 2 năm, cùng các điều kiện liên quan đến năng lực và đơn vị tiếp nhận mới.
Cơ chế này làm thay đổi phần nào mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động nước ngoài. Doanh nghiệp không thể chỉ tập trung vào việc tuyển dụng và đào tạo mà cần quan tâm đến những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định gắn bó của nhân sự.
Đặc biệt, khi người lao động đã tích lũy được kinh nghiệm, nâng cao khả năng giao tiếp và thích nghi với môi trường Nhật Bản, họ cũng có cơ sở tốt hơn để cân nhắc những cơ hội nghề nghiệp khác trong phạm vi pháp luật cho phép.
Đối với doanh nghiệp đã đầu tư thời gian và chi phí đào tạo, việc nhân sự chuyển sang nơi làm việc khác có thể ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất và sử dụng lao động. Do đó, chính sách giữ chân nhân sự cần được xây dựng trên nhiều yếu tố:
- Chế độ lương thưởng và điều kiện làm việc phù hợp.
- Môi trường quản lý minh bạch, tôn trọng người lao động.
- Cơ hội học tập, nâng cao kỹ năng và phát triển nghề nghiệp.
- Cơ chế trao đổi, tiếp nhận phản hồi và giải quyết khó khăn kịp thời.
Giữ chân nhân lực trong bối cảnh Ikusei Shuro không đơn thuần là hạn chế biến động lao động, mà còn là tạo ra những điều kiện khiến người lao động mong muốn tiếp tục gắn bó.
4. Nâng cao năng lực quản lý và hỗ trợ lao động nước ngoài
Bên cạnh yêu cầu về chuyên môn, doanh nghiệp Nhật Bản còn phải quan tâm đến hoạt động quản lý và hỗ trợ người lao động nước ngoài trong suốt quá trình làm việc.
Sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và thói quen sinh hoạt có thể tạo ra những khó khăn trong giao tiếp và phối hợp công việc. Nếu không được giải quyết kịp thời, những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc, tâm lý và mức độ gắn bó của người lao động.
Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng phương thức quản lý phù hợp hơn với đội ngũ nhân sự đa quốc tịch. Trong đó, việc hướng dẫn rõ ràng, trao đổi thường xuyên và thiết lập cơ chế hỗ trợ khi phát sinh vấn đề có vai trò quan trọng.
Ngoài ra, sự phối hợp giữa doanh nghiệp tiếp nhận với các tổ chức hỗ trợ và đơn vị liên quan cũng cần được chú trọng nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp và hỗ trợ người lao động thích nghi với cuộc sống tại Nhật Bản.
Ikusei Shuro là áp lực chi phí hay cơ hội tái cấu trúc nguồn nhân lực?
Ở góc độ ngắn hạn, Ikusei Shuro có thể khiến doanh nghiệp phải dành thêm nguồn lực cho tuyển dụng, đào tạo và hoàn thiện hệ thống quản lý. Nhưng nếu xét về dài hạn, chương trình cũng tạo điều kiện để doanh nghiệp thay đổi cách tiếp cận đối với nguồn nhân lực nước ngoài.
Thay vì coi lao động nước ngoài chỉ là giải pháp bổ sung nhân sự trong một giai đoạn nhất định, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch phát triển nhân lực gắn với nhu cầu sản xuất và định hướng hoạt động lâu dài.
Một đội ngũ lao động được đào tạo có hệ thống, hiểu quy trình làm việc và có khả năng giao tiếp tốt hơn sẽ góp phần hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định.
Đồng thời, khi người lao động nhìn thấy cơ hội nâng cao tay nghề và tiếp tục phát triển sự nghiệp, doanh nghiệp cũng có thêm cơ sở để xây dựng quan hệ lao động bền vững. Tất nhiên, những lợi ích này không tự động xuất hiện chỉ nhờ việc áp dụng chương trình mới.
Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng tuyển chọn, phương pháp đào tạo, điều kiện làm việc và khả năng quản lý của từng doanh nghiệp.
Sự phối hợp giữa doanh nghiệp tiếp nhận và đơn vị phát triển nguồn nhân lực
Để thích ứng với Ikusei Shuro, quá trình tuyển dụng nguồn nhân lực cần được nhìn nhận như một chuỗi hoạt động có sự liên kết giữa các bên. Từ tuyển chọn ứng viên, đào tạo tiếng Nhật, định hướng nghề nghiệp đến hỗ trợ người lao động thích nghi với môi trường làm việc, mỗi giai đoạn đều ảnh hưởng đến chất lượng nhân sự sau khi tiếp nhận.
Sự phối hợp hiệu quả giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về năng lực của ứng viên, đồng thời giúp người lao động có thông tin thực tế về công việc và yêu cầu cần đáp ứng.
Đối với các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực đào tạo, kết nối và phát triển nguồn nhân lực quốc tế, những thay đổi của Ikusei Shuro cũng đặt ra yêu cầu cập nhật chính sách, nâng cao chất lượng tư vấn và tăng cường phối hợp với các đối tác tiếp nhận.
Đây là hướng tiếp cận quan trọng nhằm góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng quan hệ hợp tác lâu dài giữa các bên.
EKGROUP cùng nhìn nhận những thay đổi của thị trường lao động Nhật Bản
Chương trình Ikusei Shuro tập trung trao đổi về những vấn đề thực tế trong tuyển dụng, đào tạo, quản lý và giữ chân lao động nước ngoài khi Nhật Bản bước vào giai đoạn triển khai chính sách mới.
Từ góc nhìn phát triển nguồn nhân lực, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc doanh nghiệp có thể tuyển được bao nhiêu lao động, mà còn nằm ở khả năng đào tạo, sử dụng và tạo điều kiện để nhân sự phát triển lâu dài.
Ikusei Shuro đặt ra một yêu cầu quan trọng: doanh nghiệp muốn xây dựng nguồn nhân lực ổn định cần đầu tư nhiều hơn vào chất lượng con người và môi trường làm việc.
Đây vừa là thách thức trong quá trình chuyển đổi, vừa là cơ hội để doanh nghiệp Nhật Bản hoàn thiện chiến lược nhân sự, nâng cao chất lượng tiếp nhận và hướng tới phát triển bền vững.
Truy cập website và fanpage EK để cập nhật thông tin mỗi ngày!
